Hoe teken je een portret?

Portret tekenen is een onderdeel van onze tekenlessen. Leren portret tekenen is bijvoorbeeld nodig bij character design en bij klassiek modeltekenen. De anatomie van de schedel en hoe je de spieren van de nek of hals, helpen je bij het begrijpend tekenen van deze vormen. 

Voor aanmelding bij onze tekenlessen. Zie: https://detekenacademie.nl/tekenles.htm

De opbouw van een gezicht leer je aan de hand van 3D vormen. Dit is een tekenles van Ariane.

Haar tekenen en verhoudingen tekenen leer je in de tekenles van Ariane

Gezichten tekenen betekent ook: Een portret laten lijken op degene die je tekent. Als je zelf charachter design doet, dan verzin je zelf een gezicht. Dan leren we jou hoe je dat in je tekening opbouwt. Dit is ook van belang om keuzes te kunnen maken, wanneer je een portret maakt van een bestaand persoon.

Portret tekenen en anatomie

Portret of character?

In de tekenles hebben we het over portret tekenen. Een goede opbouw van de vorm en de verhoudingen van het gezicht vormen de basis voor het portret. Of je nu een portret tekent of een character, wezenlijke kenmerken mogen niet ontbreken.

Wezen en karakter

De natuur of het karakter van een persoonlijkheid staat centraal. Een kinderportret moet allereerst een "kind" weergeven. Het wezen van een kinderportret ligt in het kind-zijn. De verhoudingen en de vormen zijn daar anders. Daarna komen pas de uiterlijke kenmerken van de gelijkenis. 

Tip: Kleine verschillen van mens tot mens bepalen gelijkenis. Maak je deze verschillen te groot, dan worden het rariteiten. Het menselijke brein is al geneigd om verschillen uit te vergroten. Doe daar dus niet ook nog een schepje bovenop. Het relatieve verschil van mensen met grote en kleine ogen zit hem in verschillen van millimeters. Maak je de ogen te groot, dan ga je de anatomie veranderen. Dat kan alleen als je een ander figuur dan een mens wilt tekenen. Bijvoorbeeld voor een fantasy character.

Met deze tutorial laat ik zien hoe de anatomie, de bouw, de shapes de basis vormen voor een portret. Dit gezicht heb ik niet nagetekend maar onstond uit de opbouw. In de laatste fase zie je dat haar en aankleding het silhouet sterk bepalen.

Verhoudingen tekenen
De verhoudingen moeten geloofwaardig overkomen. De ogen op het midden en de haarlijn, de wenkbrauwlijn en de kin op gelijke afstanden.

3D tekenen
Gelijkenis wordt voor 80% bepaald door de 3D vormweergave en het licht. Want zou je een beeld van iemand maken in steen, waarbij je geen kleur gebruikt maar alleen met vorm werkt, dan zie je toch wie het is. Zorg dat het hoofd de volume van een kippenei heeft.

www.detekenacademie.nl

Portret tekenen, 3D vormen

Het verschil tussen natekenen en herscheppen ligt in het al dan niet werken met 3D vormen in je tekening. Als je alleen natekent wat je ziet dan wordt het een flauw aftreksel van de werkelijkheid.

Dit idee zie je hiernaast toegepast in een 3D torso uit: Gotfried Bammes, Die Gestalt des Menschen. Deze 3D shapes of vormen passen als een 3D puzzel in elkaar.

Elke shape maak je zichbaar door de vorm er van te omschrijven met dynamische contourlijnen of raaklijnen. Goede eigenschappen van de contour zijn altijd vorm-omschrijvend. De tekenaar beneden laat ons zien hoe je werkt met 3D shapes, met vormomschrijvende contourlijnen of raaklijnen en met schaduwwerking.

Dit leer je aan De tekenacademie/model tekenen en portret tekenen.

Tip: Gebruik de mogelijkheden van licht, schaduw en reflectie om je vormen te accentueren:

1. Highlight/hooglicht
2. Flat shadow/vlakke schaduw
3. Core shadow/slagschaduw
4. Reflected light/reflectie
5. Cast shadow/slagschaduw

Halftone/middentoon als bindende factor in het geheel.

Tekenles Vu

"Het tekenvaardigheid college" aan De VU.

Veel theoretische kennis opdoen over perspectief tekenen en verhoudingen tekenen is belangrijk voor je tekenvaardigheid.

Als aanvulling op de tekenlessen start ik daarom een aantal colleges aan de VU. Deze zijn uiteraard voor studenten aan de VU toegankelijk als voor mijn leerlingen en mensen van buiten af.

Het college dat ik gaf aan 100 kinderen van De Theaterschool dit jaar, was een groot succes.

De tekenvaardigheden colleges, starten in 2015. Het gaat om 10 intensieve, interactieve colleges van twee uur aan de VU met life opdrachten, life getekende voorbeelden en een diapresentatie.

Doelgroep
De lessen zijn zowel voor beginners als gevorderden, daar de oefeningen op niveau gedaan kunnen worden.

Onderwerpen

1. Vorm tekenen, "Bouw je tekening"
2. Portret tekenen, "Loomishoofd, nek en verhoudingen tekenen"
3. Perspectief tekenen, "Niveau 1, tekenen met ovalen, ooghoogte en verdwijnpunten"
4. Model tekenen, "Een introductie tot George Bridgeman's life drawing"
5. Compositie, De matrix van je tekening"
6. Bomen tekenen, "Takken, bomen en boomgroepen tekenen"
7. Landschap tekenen, "Opbouw volgens het kijkdoos principe"
8. Anatomie tekenen voor kunstenaars "Les 1, het skelet, de grote spieren en hun vormgeving"
9. Verhoudingen tekenen,"Het gebruik van 2D en 3D technieken, zoals hulplijnen en restruimte"
   
10. Korte schetsen maken: "Een sessie van twee uur model schetsen met handige tips van Ariane"

Wil je op de hoogte gehouden worden van deze activiteit, mail dan: Update mij over de VU colleges aan:  ariane.berends@gmail.com. Over de andere lessen aan De tekenacademie vind je informatie op: www.detekenacademie.nl

Portret tekenen, verhoudingen en persectief

Hoe teken je een portret 3D?

Elk gezicht heeft bepaalde algemene verhoudingen. De haarlijn, de wenkbrauw lijn, de neuslijn, de kin-bot lijn, tussen adamsappel en de halskuil hebben dezelfde afstand en de ogen zitten op het midden van kin tot kruin.

Het gezicht  is in grote lijnen symmetrisch. De gezichts-as verdeelt het gezicht in twee symmetrische helften. Deze scheidingslijn noemen we de gezichtslijn. De gezichtslijn staat haaks op lijnen zoals de ooglijn en de wenkbrauw lijn. Zet een punt vlak onder en vlak boven het oor. De lijn daartussen loopt ongeveer parallel met de gezichts-as.

Op papier zet je dit soort gegevens om in een 3D tekening. Dat betekent dat je de verhoudingen vertaalt met naar een perspectivische tekening. Dat is een van de moeilijkste dingen van tekenen: Iets suggereren zodat men de verhoudingen als vanzelfsprekend en gelijkend ervaart. Je maakt het dus "logisch-lijkend". Daarvoor is wel enige logica nodig. Maar ook weer niet te veel. Het blijft suggestie...vergelijk het maar met zoiets als wat Hans Klok doet. "Goochelen".

Hulplijnen en tips voor het portret:

• Werk met de methode volgens Andrew Loomis of www.proko.com
• Er zijn veel tutorials daar over te vinden
• De gezichtslijn staat loodrecht op de oog lijn en lijnen zoals de wenkbrauwlijn.
• Dit gebruik je voor de juiste perspectivische plaatsing
• Er is vaak een loodlijn te vinden tussen de binnen ooghoeken en de neusvleugels
• Kijk eens hoe de mondhoeken geplaatst zijn onder de ogen
• Probeer twee haakse hulplijn te vinden die over het jukbeen langs de neusvleugel lopen

Oefening: Deze portretten opzetten met de methode volgens Andrew Loomis. Daarna gebruik je de aangegeven hulplijnen voor het vinden van de juiste verhoudingen. Als je zelf lijnen vindt die nuttig zijn, dan zeker gebruiken. Goede hulplijnen zijn erg nuttig. Let er op dat de lijn die de rode haakse driehoek kruist, op zijn beurt weer haaks is op de lange zijde van de rode driehoek. 

Aan De tekenacademie leer je deze technieken toepassen onder begeleiding.

www.detekenacademie.nl 

Portret tekenen

Tips voor portret tekenen. 

• Het gezicht is een ei vorm. De ogen op het midden.
• De wenkbrauwlijn zit boven de ogen
• Daarmee kun je de bovenkant van het oor bepalen
• De oren zitten achter de lijn die naar de kaak loopt
• Houd het perspectief in de gaten.
• Plaats onderdelen zoals oogleden, neus, mond en kin ruimtelijk als halve ovalen.
• De onderkant van het oor zit op de neuslijn
• De schuine halsspier ontspringt van achter het oor 
• Let op de grote schaduwvlakken, de kernschaduwen, de reflecties en de slagschaduwen.
• Wissel van boven naar beneden licht en donker af. 
• Zorg voor een reflecties onder de neus, de kin en bij de kaaklijn.
• Het oog is gevormd om de oogbol, de traanbuizen zitten opde hoogte van de neusvleugels
• Plaats de hoge lichten aan de bovenkant van de volumes
• Kernschaduwen vorm  je volgens dynamische principes.

Wil je op deze manier portret leren tekenen? Volg dan tekenles aan De tekenacademie. www.detekenacademie.nl

Portret tekenen en schilderen

Een portet in opdracht door
 Ariane Berends-Brouwer
juli 2013

Portret tekenen en schilderen

Als portrettist heb ik veel ervaring met portret in opdracht.

Tip: Een goed portret heeft de volgende ingrediënten:

Wezenlijke kenmerken
Geloofwaardige verhoudingen
3D vormweergave
Leuk om naar te kijken
Overtuigingskracht

Deze aspecten zal ik toelichten:

Wezenlijke kenmerken
Allereerst moet een kinderportret een "kind" weergeven. Het wezen van een kinderportret ligt in het kind-zijn. Daarna komen pas de uiterlijke kenmerken van de gelijkenis.

Geloofwaardige verhoudingen
Ook al ben ik zelf erg gesteld op je precieze verhoudingen, een portret is goed genoeg als de verhoudingen geloofwaardig overkomen.

Een studie in olieverf door Ronald Hendriksen, 22 jaar.
Leerling aan De tekenacademie
Naar Frans Hals, een 17de eeuwse Hollandse Meester. 

3D vormweergave
Vaak wordt vergeten dat gelijkenis voor 80% ligt in de 3D vormweergave. Want zou je een beeld van iemand maken in steen, waarbij je geen kleur gebruikt maar alleen met vorm werkt, dan zie je toch wie het is.

Leuk om naar te kijken
Een portret moet in alle onderdelen van het beeldvlak interessant zijn. Je moet er jaren tegenaan kijken. Kleding, haar, achtergrond zijn allemaal onderdelen van het portret waar zorg aan besteed moet worden.

Overtuigingskracht
Slappe lijnen en vormen en vlakke tonen maken een portret oninteressant. Een portret moet spreken. Om te overtuigen moet je weten wat je doet. In de tweede helft van de opleiding aan De tekenacademie ga ik in op het portret. Hoe pak je het aan?

Als je goed kunt tekenen, dan kun je jezelf verbeteren door bij voorbeeld een klassiek schilderij te bestuderen. Dat doe je het beste door het te kopiëren. Dan zie je vanzelf hoe de grote meesters hun oplossingen vinden.

www.detekenacademie.nl

De opbouw van een portret tekening

Een detail van een portret-studie
die ik onlangs maakte.

Als je deze tekening eens van dichtbij bekijkt, zie je dat dit portret als bouwwerk is gemaakt. De opbouw van de vorm en de plaatsing van lichten en schaduwen zijn in evenwicht.

Hoe pak je zoiets nou aan? Je onderzoekt in een schets of studie de samenhang van het "ontwerp of onderwerp". Daarin zit een herhaling van gegevens. Die herhaling vind je in de symmetrie, in afstanden en parallelle richtingen. Je onderzoekt waar richtingen naar toe gaan. Bijvoorbeeld hoe de mondhoeken onder de irissen geplaatst zijn. Ook zoek je punten waartussen de Gulden Snede verhouding tot uiting komt. Gebruik bij je eerste schets rechte lijnen. Zij helpen je richtingen te vinden.

Tip: Verticale richtingen zijn in het portret van het grootste belang. Daarmee zet je belangrijke hulplijnen uit. Als je goed kijkt zie je in dit voorbeeld nog twee hulplijnen door schemeren. De een is de middenlijn van het gezicht, de ander is de lijn van de iris naar de linker mondhoek.

Door bovenstaande benadering ga je de contouren loslaten. In dit detail zie je dat er geen een contour meer is. Is er wel een lijn te zien, dan verstoort hij nooit de suggestie van driedimensionale vorm.

Tip: Maak je een contour te lang, dan wordt het een touw of streepje. Je verliest de vorm. Alles is bouw, architectuur. Wil je niet tekenen als architect, teken dan als beeldhouwer. Dan teken je "met de beitel". Teken vlakken, teken vormen.

www.detekenacademie.nl
www.ariane-fine-art.com